Aktuelle tema
Utsyn over norsk landbruk - Minst tilleggsnæring i område med spreidd busetting
Tips en venn Skriv utPå mange norske gardsbruk vert det drive tilleggsnæring - næringsaktivitet utanom tradisjonelt jord- eller skogbruk, der ressursane på garden vert nytta. Tal frå Statistisk sentralbyrå (SSB) tyder på at frekvensen av tilleggsnæring er lågast i område med spreidd busetting.
I samband med utgreiingsarbeid for Landbruks- og matdepartementet våren 2010, gjorde SSB ei spesialsortering av data på oppdrag frå NILF. Figuren under viser frekvensen av tilleggsnæring på jordbruksbedriftene som var med i SSB sine utvalsteljingar i 2003, 2005 og 2007. I alle åra er det område med spreidd busetting som har den lågaste delen jordbruksbedrifter der det vert drive tilleggsnæring. Også den fullstendige jordbruksteljinga i 1999 viste same låge frekvens i område med spreidd busetting.
Data frå SSB viser at det er leigekjøring med maskinar som er den mest vanlege tilleggsnæringa, følgt av foredling av eige skogsvirke for sal og bortleige av jakt- eller fiskerett.
I NILF sine driftsgranskingar i jord- og skogbruk er frekvensen av tilleggsnæringar høgare enn det tala frå SSB viser. I alt er det registrert tilleggsnæring på mellom 75 og 80 prosent av bruka som deltok i driftsgranskingane i åra 2005-2008. Ei forklaring på den store skilnaden kan vere at ein i driftsgranskingane hentar inn data frå rekneskap, medan ein i teljingane til SSB legg dei skjønnsmessige vurderingane til brukaren til grunn for om dei driv tilleggsnæring eller ikkje. Om ein ser på kor mange av bruka i driftsgranskingane som har tilleggsnæring med omsetning høgare enn kr 20 000, vert delen lågare, mellom 48 og 54 prosent i dei fire åra. Også i driftsgranskingane er det maskinkjøring som er den mest vanlege tilleggsnæringa.
Meir om undersøkinga av tilleggsnæring kan ein lese i Kristiansen (red.): Utredning om gårdsbaserte næringer utenom jord- og skogbruk - Grunnlagsmateriale for ny stortingsmelding om landbrukspolitikken (PDF 438 KB) og i Utsyn over norsk landbruk 2010. Der kan ein også lese meir om tilstand og utviklingstrekk ved norsk landbruk.
Spørsmål om tilleggsnæringar kan rettast til Berit Kristiansen eller Siv Karin Paulsen Rye. Spørsmål om Utsyn over norsk landbruk 2010 generelt kan rettast til Heidi Knutsen.
Se også oversikt over andre forsidesaker.
Publisert 14.12.2010