Avlingssvikt for korn gav stagnasjon i jordbruksinntektene i 2009

Avlingssvikt for korn gav stagnasjon i jordbruksinntektene i 2009

Jordbruksinntektene, her målt som vederlag til arbeid og eigenkapital per årsverk, gjekk ned med knapt 1 % på landsbasis frå 2008 til 2009. Inntektsnivået i jordbruket var høgast på Jæren med kr 281 200 per årsverk, etterfølgt av flatbygdene i Trøndelag (kr 248 900) og Nord-Noreg (kr 231 300). Produksjonsomfanget per driftseining auka, medan timeforbruket var om lag uendra.

Kornprodusentane hadde sterk nedgang i jordbruksinntekta på kr 147 600 per årsverk til kr 64 600. Hovudårsaka var svake kornavlingar i 2009, særleg på Austlandet. Bruk med mjølk og svin gav høgast jordbruksinntekt av de ulike presenterte driftsformene med gjennomsnittleg kr 282 700 per årsverk, trass i ein nedgang på 4 % frå 2008. Nedgangen skuldast vekst i kostnader, særleg kraftfôr og gjødsel. Lønsemda for bruk med ammekyr auka mest, med 40 % til kr 139 800 per årsverk, men lønsemda i denne produksjonen er framleis låg. Auke i kjøtpris og tilskot kombinert med kostnadskontroll er årsaka til framgangen. Mjølkeprodusentane oppnådde kr 214 800 per årsverk, ein auke på 9 %. Høgare prisar på mjølk og kjøt kombinert med auka effektivitet og nedgang i renter gav auke i resultatet.

Generelt har det vore ein stor auke i brutto produksjonsinntekter (6 %) på grunn av auka prisar på sentrale produkt som mjølk og storfekjøt i tillegg til volum- og tilskotsauke. Kostnadene gjekk opp med 10 %. Kostnader til kraftfôr og gjødsel auka mest.

Investeringsnivået i jordbruket har auka frå eit høgt nivå i 2008. Gjennomsnittleg nettoinvestering per bruk var kr 137 200 mot kr 104 200 i 2008. Det vart investert mest i driftsbygningar, og det var høgast nettoinvestering på Jæren. Gjelda auka med 11 % i snitt per bruk. Gjeldsdelen for driftsgranskingsbruka var 45 % i 2009, uendra frå året før. Rentekostnaden gjekk ned med 21 %.

Dei samla inntektene for brukarfamilien for 2009 var på kr 656 100, ein reduksjon på 1 %. Lågare bidrag frå jordbruket er årsak til nedgangen. I dette beløpet inngår alle inntekter for brukarfamilien, både i og utanfor bruket med frådrag av gjeldsrenter og kår. Jordbrukets del av brukarfamiliens samla inntekter var 39 %. Bidrag frå tilleggsnæringar med basis i ressursane på bruket stod for 6 % og skogbruket for 2 % av samla inntekter, medan lønsinntekter utgjorde 41 %. Det har vore små endringar i samansetning av inntekt dei siste ti åra. Samanlikna med 2000 er det nedgang i bidraget frå jordbruk på 4 prosentpoeng og auke på 6 prosentpoeng frå lønsarbeid.

Inntektsverknad av jordbruksfrådrag inngår ikkje i nokon av resultatmåla over. Inntektsverknad per årsverk gjekk ned med kr 1 200 til kr 27 800 per årsverk. Andre frådrag kan redusere verknad av jordbruksfrådrag. Jordbruksinntektene justert for skattefordel var kr 238 800 per årsverk i 2009.

For 142 gardsbruk med skog er det utført ei eiga undersøking. Det gjennomsnittlege skogarealet på desse bruka er 1300 dekar. Gjennomsnittleg driftsoverskot per skogbrukseigedom var kr 18 100, ein nedgang på kr 43 900 frå 2008. Låg avvirking og nedgang i tømmerpris var hovudårsakene til nedgangen i resultatet.

I tillegg til opplysningene i dette oppslaget, har NILF på Internett også mye annen informasjon om driftsgranskingene 2009.

Sjå også Excel-fil med nøkkeltal.

For meir detaljerte opplysningar, kontakt Torbjørn Haukås eller Eva Øvren.

Se også oversikt over andre forsidesaker.

Publisert 08.12.2010